مطالب علمی

رفلاکس معده در نوزادان

همه ی افراد در زندگی خود احساس سوزش معده را تجربه کرده اند. پس درد و سوزشی که کودک هنگام رفلاکس متحمل میشود برای همه قابل درک است. رفلاکس معده مشکلی رایج در بین کودکان و نوزادان است و در برخی موارد ممکن است تبدیل به یک بیماری جدی شود. حدودآ در نیمی از همه ی نوزادان در سه ماه اول زندگی خود، روزانه بارها دچار رفلاکس معده میشوند.

در این مبحث سعی داریم راه حل های مناسبی را جهت کاهش علائم ناخوشایند رفلاکس معده و حتی درمان آن پیشنهاد کنیم.

چه هنگام رفلاکس معده به بیماری رفلاکس تبدیل می شود؟

رفلاکس اسید که نامهای دیگر آن فلاکس معده یا رفلاکس معده به مری (GER gastro-esophageal reflux) است، به فرایندی گفته می شود که در آن محتویات معده به حلق برمیگردند.

در کودکانی که مشکل رفلاکس معده دارند، شکل گیری عضله اسفنکتر پایین مری به طور کامل انجام نگرفته است و یا اینکه به شکل صحیح بسته نمی شود. این عمل موجب برگشت داده شدن محتویات معده نوزاد به مری او می شود. در رفلاکس معده نوزاد، محتویات معده به درون دهان بر می گردد (شبیه به نشخوار کردن) و یا اینکه به بیرون از دهان میریزد.

علائم رفلاکس معده نوزاد

  • هنگام شیر خوردن و یا بلافاصله پس از آن پشت نوزاد کمانی شود.
  • کولیک (قولنج): گریه بیش از 3 ساعت بدون علت پزشکی
  • سرفه
  • دل درد
  • داشتن مشکل در بلع
  • تحریک پذیری پس از خوردن غذا یا شیر مادر
  • کم غذا خوردن و یا غذا نخوردن
  • لاغر شدن نوزاد
  • مشکل در نفس کشیدن
  • استفراغ های مکرر و یا با فشار

نوزادانی که بیشتر علائم ذکر شده در بالا را داشته باشند، ممکن است مبتلا به “بیماری رفلاکس معده به مری  (GERD) باشند.

درمان رفلاکس اسید در نوزادان وابسته به سن نوزاد و میزان شدت مشکل است. با تغییر در سبک زندگی و یا درمان های ساده و خانگی می توان اقدامات اولیه را جهت درمان این مشکل انجام داد.

زمان و چگونگی غذا دادن به کودک:

نحوه غذا دادن به کودک با علائم رفلاکس و یا افزایش و کاهش آن رابطه مستقیمی دارد. پس مادران باید به زمان و چگونگی شیردهی و تغذیه نوزاد توجه خاصی داشته باشند.

اعمالی که موجب بهبود مشکل رفلاکس معده نوزاد می شود:

  • افزایش تعداد وعده های غذایی نوزاد: اگر شکم کودک پر باشد احتمال رفلاکس و استفراغ وجود دارد. با زیاد شدن تعداد دفعات غذا خوردن و کم شدن میزان حجم غذا می توان به رفلاکس معده را کم کرد.
  • چگونگی رژیم غذایی مادر برای رفلاکس معده نوزاد: بر اساس مطالعات انجام شده مادرانی که میزان مصرف شیر و تخم مرغ خود را کم می کنند مشکل رفلاکس در نوزادانشان نیز بهبود پیدا میکند. مادران همچنین در طی ماه های اول شیردهی بهتر است از لبنیات گاوی مثل شیر، پنیر، خامه، کره (به دلیل بالا بودن مقدار حساسیت به پروتئین گاوی در نوزادان مبتلا به مشکل رفلاکس) استفاده نکنند. خودداری کردن از خوردن گوشت گاو، گوجه فرنگی، شکلات، کاکائو، قهوه و دخانیات نیز برای این مادران توصیه می شود. در این شرایط میتوان از گوشت و لبنیات گوسفندی یا شیر سویا استفاده کرد.
  • بررسی اندازه پستانک و شیشه شیر: اگر تغذیه نوزاد با شیشه شیر است، مطمئن باشید که سر پستانک شیشه شیر، همیشه با شیر پر باشد تا نوزاد هوای زیادی را نبلعد. برای اینکه شیر نیز با سرعت زیاد به دهان نوزاد وارد نشود، نباید سوراخ سر پستانک گشاد باشد.
  • افزاییش غلظت شیر خشک یا شیر مادر: با کسب اجازه از دکتر متخصص کودکان می توان مقدار کمی برنج به شیر خشک یا شیر مادری که نوزاد از آن تغذیه می‌کند، اضافه کرد. این عمل موجب می شود تا آب دهان نوزاد کمتر جاری شود و استفراغ نیز کاهش پیدا کند. غلیظ شدن غذا موجب می شود محتویات معده به بالا حرکت نکنند. البته این راه حل باعث بهبود یافتن دیگر علائم رفلاکس نمی شود.
  • گرفتن آروغ نوزاد: بعد از هر بار که کودک شیر می خورد حتما باید آروغ وی گرفته شود. بعد از هر 30 تا60 سی سی شیر از شیشه شیر و یا پس از هر بار مکیدن سینه مادر باید آروغ نوزاد گرفته شود. آروغ زدن به کم شدن علائم رفلاکس کمک می کند.
  • چگونگی حالت خواب کودک: نوزاد باید بر روی تشک سفت و به پشت خوابانده شود. نباید در نواحی اطراف او بالش، پتوی کلفت یا عروسک بگذارید. بر طبق بررسی های انجام شده کودکانی کهبه صورت حالتهای مختلف بجز خوابیدن به پشت، می خوابند ممکن است دچار سندرم مرگ ناگهانی نوزاد ‌شوند. این موضوع در همه ی نوزادان حتی نوزادانی که رفلاکس معده دارند نیز وجود دارد.

تشخیص مشکل رفلاکس معده نوزاد

  1. بررسی علائم نوزاد
  2. عکس برداری از دستگاه گوارش فوقانی
  3. اندازه گیری مقدار اسیدیته مری نوزاد
  4. آندوسکوپی و نمونه برداری از دستگاه گوارش فوقانی

در صورتی رفلاکس معده با روشهای معمول و ساده درمان نشود، پزشک داروهای ضد رفلاکس (داروهای کاهش دهنده ی اسید معده) را تجویز می کند. در موارد نادر نیز عمل جراحی برای کودک پیشنهاد می شود.

با توجه به اینکه رفلاکس معده در نوزادان حالتی قابل درمان می باشد، با تغییرات سبک زندگی قابل کنترل است. با این حال می توان با پزشک‌ متخصص اطفال در مورد نگرانی‌های خود صحبت کنید تا پزشک بتواند بهترین راه حل را برای کم کردن علائم رفلاکس معده به شما ارائه دهد.

هرگز بدون مشورت و تجویز پزشک متخصص اطفال اطفال هیچ درمان گیاهی یا شیمیایی انجام ندهید.

کلینیک شهرآرا شاهین شهر با داشتن پزشکان متخصص اطفال آماده خدمت رسانی به مشکلات نوزادان شما همشهریان عزیز می باشد.

 

 

 

 

 

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *